Một trường Hợp Sarcoma sụn độ ác cao vùng chậu được phẫu thuật tháo nửa khung chậu kết hợp liên chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình, Ung bướu-Tiết Niệu và Ngoại Tiêu Hóa

Bệnh sử: Cách 6 tháng bệnh nhân N.T.H, sinh năm 1982 bị đau háng trái, tự mua thuốc uống nhưng đau không giảm. Gần đây, đau tăng lên nhiều kèm theo triệu chứng tê chân, tiểu lắt nhắt và khó đại tiện.

Khám lâm sàng: Sờ thấy khối u vùng chậu trái, kích thước khoảng 10 x 10cm, ấn không đau, mật độ chắc, không di động.

X quang: Hình ảnh huỷ xương kèm tạo xương vùng ổ cối và ngành ngồi mu xương chậu trái

CT Scan: Mô tả hình ảnh huỷ xương, tạo xương và hình ảnh khối tổn thương mô mềm.

MRI: Mô tả bướu xương chậu xâm lấn mô mềm, kích thước 15x12x10 cm, chèn ép niệu đạo, trực tràng, xâm lấn khớp háng, xâm lấn thần kinh ngồi.

Mô bệnh học: Sarcoma sụn độ ác cao

Hình ảnh hủy xương vùng khung chậu, khớp háng trái

CT Scan khung châu

MRI khung chậu

Chẩn đoán xác định: Sarcoma sụn độ ác cao vùng ổ cối và ngành ngồi mu xương chậu trái giai đoạn IIB (theo Enneking).

KẾ HOẠCH PHẪU THUẬT

1. Dựng hình 3D khung chậu và khối bướu

2. Mời hội chẩn chuyên khoa ngoại tiêu hoá, chuyên khoa niệu Bệnh viện Bình Dân. Bệnh nhân được nội soi trực tràng không ghi nhận tổn thương.

3. Bệnh nhân được hội chẩn, quyết định phẫu thuật tháo nửa chậu trái do bướu ác tính độ ác cao, có kích thước lớn, xâm lấn thần kinh chính của chi nên không còn khả năng phẫu thuật bảo tồn chi có chức năng.

* Do bướu nằm sát và đẩy lệch các cơ quan tiết niệu, tiêu hoá nên khoa Bệnh học Cơ Xương Khớp - BV CTCH mời chuyên khoa ngoại tiêu hóa, chuyên khoa tiết niệu (Bệnh viện Bình Dân) phối hợp phẫu thuật.

Hình tái tạo 3D khung chậu

Ê kíp phẫu thuật liên BV

Khoa Bệnh học CXK gồm:                                              BV Bình Dân:                                      

TsBs Lê Văn Thọ - Trưởng khoa                          TsBs Mai Viết Tân

BSCKI. Nguyễn Phú                                             ThsBsCKII Phạm Thanh Việt

Ths.BSCKI. Phạm Thanh Nhã                             ThsBsCKI Bùi Quan Minh Phú

Ths.BSCKI. Trần Tiến Khánh

Với sự trợ giúp của Bs Ngoại tiêu hóa, Bs Mạch máu, Bs Ngoại niệu - BV Bình dân, các Bs BV CTCH đã tự tin:

- Rạch da, bộc lộ và bảo vệ bàng quang, niệu quản, niệu đạo.

- Bộc lộ và bảo vệ động mạch và tĩnh mạch chậu ngoài

- Bộc lộ và cắt xương chậu qua khuyết ngồi lớn. Tiến hành tháo khớp mu, cắt các cơ bám vào ngành chậu mu và ngồi mu.

- Thấy bướu dính sát trực tràng, niệu đạo và tuyến tiền liệt. Ê kíp ngoại tiêu hóa và ngoại niệu (Bệnh viện Bình Dân), bóc tách trực tràng, niệu đạo và tuyến tiền liệt ra khỏi bướu.

- Tháo rời nửa chậu trái và chân trái.

- Thời gian phẫu thuật 3 giờ.

Hình ảnh X quang sau mổ tháo 1/2 khung chậu

 Theo TsBs Lê Văn Thọ - Trưởng khoa Bệnh học CXK: 

- Bướu xương vùng chậu là một thách thức chẩn đoán vì biểu hiện lâm sàng đa dạng và không đặc hiệu, do đó, bệnh thường được chẩn đoán trễ. Bệnh nhân có thể đau âm ỉ vùng hông chậu, đau mông hoặc lan xuống chân, và giảm tầm vận động khớp háng. Một số trường hợp biểu hiện bằng sưng nề, yếu cơ, rối loạn cơ tròn hoặc bí tiểu, táo bón do khối bướu chèn ép các tạng chậu hoặc đám rối thần kinh. Bướu phát triển vào hố chậu thường chỉ phát hiện và sờ được khi đã to.

- Sarcoma sụn nhìn chung kháng hoá trị và xạ trị. Phẫu thuật là điều trị chính nhằm loại bỏ hoàn toàn bướu với mục đích cứu chữa và quyết định sống còn của bệnh nhân. Tuy nhiên, bướu kích thước lớn và xâm lấn thần kinh chính của chi khiến cho phẫu thuật bảo tồn chi chức năng là không khả thi, dẫn đến quyết định tháo nửa chậu.

- Phẫu thuật tháo nửa chậu trong ca này gặp nhiều thách thức:

      + Thứ nhất, bướu lớn và nằm sâu.

      + Thứ hai, bướu nằm gần các mạch máu, thần kinh chính yêu cầu bộc lộ lên vị trí cao để khâu, cột.

     + Thứ ba, bướu nằm gần các tạng trong hố chậu như bàng quang, niệu quản, niệu đạo, trực tràng. Chính vì vậy, sự phối hợp liên chuyên khoa trong phẫu thuật bướu vùng chậu là rất quan trọng.

 Đại diện Ban Giám Đốc BVCTCH nhận định:

- Điểm nổi bật trong ca lâm sàng này là sự phối hợp chặt chẽ giữa ba chuyên khoa: chấn thương chỉnh hình, ngoại tiêu hóa và ngoại tiết niệu trong cùng một thì phẫu thuật. Phẫu thuật viên khoa Bệnh học Cơ Xương Khớp (Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình) chịu trách nhiệm lập kế hoạch cắt xương và thực hiện tháo nửa chậu, trong khi các chuyên gia ngoại tiêu hóa và tiết niệu (Bệnh viện Bình Dân) đóng vai trò then chốt trong việc bóc tách, kiểm soát và bảo vệ trực tràng, niệu đạo cũng như các cấu trúc tiết niệu liên quan. Sự phối hợp này cho phép đạt được biên độ cắt an toàn mà không tổn hại các cơ quan lân cận, giảm thiểu thời gian phẫu thuật và ít mất máu. Ngoài ra, vai trò của in 3D trong bướu vùng chậu giúp các phẫu thuật viên có cái nhìn trực quan và dễ dàng thảo luận lên kế hoạch phẫu thuật hơn.